การปรับปรุงสภาพเมล็ดพันธุ์

การปรับปรุงสภาพเมล็ดพันธุ์  (Seed Processing)

เมล็ดพันธุ์ที่ได้หลังจากการเก็บเกี่ยวมาจากแปลงขยายพันธุ์และได้ทำการจัดซื้อคืนเข้ามา ยังไม่สามารถใช้เป็นเมล็ดพันธุ์ที่มีคุณภาพดีได้ เพราะมีสิ่งเจือปนมากมาย แต่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานการจัดซื้อเมล็ดพันธุ์คืน จำเป็นต้องมีการปรับปรุงสภาพเมล็ดพันธุ์ด้วยวิธีต่างๆ จึงจะเป็นเมล็ดพันธุ์ที่ดีเมื่อไปถึงมือเกษตรกรผู้ใช้ปลูก

เมล็ดพันธุ์ที่นำเข้ามาปรับปรุงสภาพเมล็ดพันธุ์ มี 2 ชั้นพันธุ์ คือ ชั้นพันธุ์ขยาย (ป้ายแสดงสีชมพู) และชั้นพันธุ์จำหน่าย (ป้ายแสดงสีฟ้า)

การปรับปรุงสภาพเมล็ดพันธุ์ หมายถึง การคัดแยกสิ่งเจือปนอันไม่พึงประสงค์ที่ติดมากับเมล็ดพันธุ์ออกไป เพื่อให้ได้เมล็ดพันธุ์มีคุณภาพดียิ่งขึ้น เช่น เมล็ดพันธุ์ชนิดอื่น หรือพันธุ์อื่น เมล็ดวัชพืช เมล็ดที่แตกหักไม่สมบูรณ์ เมล็ดพันธุ์ที่ยังไม่สุกแก่ เศษฟาง รวมทั้งเมล็ดพันธุ์ที่ถูกโรคแมลงทำลาย การปรับปรุงสภาพเมล็ดพันธุ์จะรวมถึง การทำความสะอาด คัดแยกขนาด การลดความชื้น การคลุกสารเคมีและการบรรจุถุงพลาสติกสาน การปรับปรุงสภาพเมล็ดพันธุ์ต้องอาศัยอุปกรณ์และเครื่องมือต่างๆ เช่นตะแกรงไปจนถึงเครื่องจักรกลขนาดใหญ่ชนิดต่างๆ

การปรับปรุงสภาพเมล็ดพันธุ์ สามารถยกระดับคุณภาพทางสรีระวิทยา (ความงอก ความแข็งแรงในการงอก) คุณภาพทางกายภาพ (ความบริสุทธิ์ ขนาดของเมล็ดพันธุ์ การแตกช้ำ ความชื้น ความปราศจากแมลง) ไม่เสื่อมคุณภาพเร็ว หมายความว่า ถ้ามีสิ่งเจือปน โรคแมลงทำลาย และมีความชื้นสูง จะทำให้เมล็ดพันธุ์เสื่อมคุณภาพเร็วกว่าปกติ เป็นสาเหตุหนึ่งที่จะต้องทำการปรับปรุงสภาพเมล็ดพันธุ์

111245